Σπυρίδωνος Κρητικού, Ζωγράφου: Το Ιερό Εξωκκλήσιο του Αγίου Νικολάου του εν Βουναίνοις στο Βουλωμένο Αιγίου - Το εσωτερικό του Ναού (Ένατο)

Η ολοκλήρωση της αναφοράς μας στον εσωτερικό χώρο του Ναού προϋποθέτει τη λεπτομερή καταμέτρηση των διαστάσεων του αρχιτεκτονήματος κατά την εσωτερική του όψη, την καταμέτρηση των διαστάσεων του ξυλόγλυπτου Τέμπλου και την αποτύπωσή του, καθώς και την καταγραφή των Εικόνων που φέρει και όσων εκ των υπολοίπων Εικόνων τριγύρω στους τοίχους είναι αξιόλογες, όπως επίσης και την καταγραφή των ονομάτων των Δωρητών και των χρονολογιών που εμφανίζονται σε κάθε Εικόνα. Τα στοιχεία αυτά προς το παρόν λείπουν από την παρούσα εργασία, καθότι εκκρεμεί μία εκ νέου επίσκεψίς μας στο Ιερό Εξωκκλήσιο, προκειμένου να συμπληρώσουμε τη λήψη όσων στοιχείων εξακολουθούν να μας διαφεύγουν.

Κατά την επικείμενη επίσκεψή μας επιβάλλεται επιπλέον η φωτογράφιση όλων των Εικόνων που αποθησαυρίζονται στο Τέμπλο (μία προς μία, τόσο στο σύνολο όσο και στις λεπτομέρειές Tους) καθώς και των πιο σημαντικών από τις υπόλοιπες Εικόνες που βρίσκονται αναρτημένες στους τοίχους του Εξωκκλησίου.

Ο πιστός που τυχόν θα προσεγγίσει τον Ναό αφού τον περιεργαστεί εξωτερικά και στη συνέχεια εισέλθει για να προσκυνήσει, καταλαμβάνεται από αίσθηση αλλόκοτη, καθώς αισθάνεται πως όλα γύρω του είναι καινούργια και ξαναφτιαγμένα. Εάν τυχόν δεν προσέξει την Κτητορική Επιγραφή ή τις παλιές Εικόνες του Δημητρίου Φανέλλη στο Τέμπλο στο ύψος του Εικονοφορίου του Δωδεκαόρτου, θα νομίσει πως βρίσκεται σε εκκλησάκι η κατασκευή του οποίου μόλις αποπερατώθηκε. Εάν όμως ο πιστός παρατηρήσει την Επιγραφή ή τις παλαιές Εικόνες, συνειδητοποιεί πως ό τι καινούργιο έχει προκύψει ήρθε με βία και πάτησε πάνω στο παλιό και το «έπνιξε».                                      

Οι νέες σιδερένιες πόρτες και τα δύο παράθυρα στην βόρεια και την νότια όψη που έχουν κενά στο μέσον, επιτρέπουν στο φυσικό φως να εισέρχεται πλούσιο στο Ναό. Ο πλουσιότατος φωτισμός που επικρατεί σήμερα, δεν έχει καμία σχέση με εκείνο το χαμηλό και κατανυκτικό που επικρατούσε στο εσωτερικό της Εκκλησίας κατά το παρελθόν, όταν οι ξύλινες «τυφλές» πόρτες που υπήρχαν παλαιότερα βρισκόντουσαν στην αρχική τους θέση. Οι προηγούμενες πόρτες, αντίθετα με αυτό που συμβαίνει σήμερα, επέτρεπαν τη διάχυση του φυσικού φωτός στον Κυρίως Ναό με μέτρο και φειδωλότητα, ώστε και σε αυτές ακόμη τις ηλιοφώτιστες θερμές καλοκαιρινές μεσημβρίες να επιβάλλεται το ημίφως στο εσωτερικό με επιδίωξη τη δημιουργία κατανυκτικής ατμόσφαιρας που ανέμενε σε υπάντηση τον ευλαβή και ταπεινό Προσκυνητή, ο οποίος, με τους οφθαλμούς της ψυχής ανοικτούς και την καρδιά αλετρισμένη για να δεχθεί τον «Σπόρον του Σπορέως του Καλού», εισήρχετο με φόβο Θεού.

 

 

Η οριζόντια οροφή που διαθέτει στο εσωτερικό του σήμερα ο Ναός προέκυψε από τη ταβάνωση που έγινε στα πλαίσια των εργασιών της αντικαταστάσεως της στέγης και της κεραμώσεώς της που έλαβαν χώρα πριν από αρκετά χρόνια και οπωσδήποτε μετά το σεισμό της 15ης Ιουνίου 1995. Η οριζόντια ταβάνωση που έχει εσωτερικά σήμερα το κτήριο μετατόπισε την επιστέγαση του Εξωκκλησίου σε χαμηλότερο επίπεδο, με αποτέλεσμα η κεντρική Αψίδα του Αγίου Βήματος (της Πλατυτέρας) να φαντάζει υπερβαλλόντως μεγάλη και κατά συνέπεια να δημιουργείται η ψευδαίσθηση πως ασφυκτιά. Κατά το παρελθόν η επιστέγαση του Ναού (που αφ’ ενός παρουσίαζε δίριχτη μορφή και αφ’ ετέρου βρισκόταν πιο ψηλά και με τα ζευκτά που τη στήριζαν να παραμένουν ακάλυπτα και ορατά) έκανε να φαίνονται οι αναλογίες των μεγεθών εντός του Ιερού Βήματος αρμονικότερες και έδινε την αίσθηση πως η εκκλησία ήταν πιο ευρύχωρη απ’ ότι δείχνει σήμερα.

 

 

Παρ’ όλο του ότι το βάθος της Κόγχης είναι κατ΄ αναλογία ρηχό, το γεωμετρικό ανάπτυγμα του τεταρτοσφαιρίου της Αψίδας (ο χώρος ο οποίος σε κάθε Ναό έχει προοριστεί για την απεικόνιση της Πλατυτέρας) χαρακτηρίζεται από αρμονικότητα. Η τριμέτωπη διατύπωση που εμφανίζει η Κόγχη κατά το εξωτερικό του Αγίου Βήματος στην ανατολική όψη του Ναού και που εμφανώς παραμένει αναλλοίωτη από την εποχή της ανεγέρσεως του κτηρίου, επιβεβαιώνει πως οι διαστάσεις της Αψίδας κατά στο εσωτερικό έχουν παραμείνει εξ’ ίσου αναλλοίωτες. Οι τομές σε προεπιλεγμένα σημεία στο εσωτερικό της Κόγχης που επιβάλλεται να γίνουν θα φέρουν στο φως το εικονογραφικό της παρελθόν, με την πιθανή ανάδυση κάποιας Πλατυτέρας λαϊκής εμπνεύσεως φιλοτεχνημένης κατά το τέλος της Τουρκοκρατίας ή με την εμφάνιση κάποιας νεοκλασικής, φιλοτεχνημένης εκατό περίπου χρόνια αργότερα.  

 

 

 

Ο χώρος του Αγίου Βήματος του Εξωκκλησίου θα είχε περισσότερο αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον εάν οι δύο εκατέρωθεν μικρότερες Κόγχες (της Προθέσεως και του Διακονικού) δεν ήσαν καλυμμένες με υαλοπίνακες, ώστε το κοίλωμά τους να συνομιλεί με την κεντρική Αψίδα της Πλατυτέρας και ταυτοχρόνως με την τρίτη, ακόμη πιο μικρή Κόγχη, που στο χώρο πάντοτε του Ιερού, εγγράφεται στο βόρειο τοίχο του Ναού.

Αίγιον, 20 Ιουλίου 2019, Ιερά Μνήμη του Αγίου Προφήτου Ηλιού του Θεσβίτου

Σπυρίδων Κρητικός, Ζωγράφος

Top