Ομιλία Πανοσιολογιωτάτου Αρχιμανδρίτου Ιωακείμ Βενιανάκη προς τιμήν του Σεβασμιωτάτου Γέροντος Μητροπολίτου πρώην Καλαβρύτων και Αιγιαλείας κ. Αμβροσίου εις τον Β΄ Κατανυκτικό Εσπερινό (8/3/2020)

CEREMONIAL SPEECH

 

O Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας Μητροπολίτης Καλαβρύτων και Αιγιαλείας κ. Ιερώνυμος ανέθεσε στην ελαχιστότητά μου και τον ευχαριστώ ευγνωμόνως δι’ αυτό, να ομιλήσω αυτήν την επίσημη ώρα της Κυριακής της Ορθοδοξίας ή καλύτερα, όπως προσωπικά το αισθάνομαι, αυτήν την όμορφη οικογενειακή μας εορτή για τον Σεβασμιώτατο Γέροντά μας Μητροπολίτη πρώην Καλαβρύτων και Αιγιαλείας κ. Αμβρόσιο, για τη θυσία, την αγωνιστικότητα, την πνευματική αξιωσύνη, την αληθινή λεβεντιά της πιστότητας και του ιερού χρέους που ενσαρκώνονται στο σεβαστό πρόσωπό του.

Νοιώθω τόσο αμήχανα και αναρωτιέμαι: Τώρα τι να πω; Και όπως λένε στην πατρίδα μου, ένας άνθρωπος που αισθάνεται αμμόλοφος τι μπορεί να ψελλίσει για τον Ψηλορείτη; Μόνο να τον θαυμάζει μπορεί και να τον καμαρώνει… Τι άλλο μπορεί να κάνει από το να σκαρφαλώνει κάποτε στις πλαγιές του για να γεμίσουν τα πνευμόνια του αέρα καθαρό, να ανεβαίνει στην κορυφή του για να ανοίγεται η σκέψη και η ματιά του στους ορίζοντες. Να πιάνει το μίτο και να πορεύεται όπου τον πάει το κουβάρι, για να βρει, για να βγει, για να μάθει, για να ζήσει.

Κάπως έτσι είμαι βέβαιος νοιώθει καθένας μας εδώ και όχι μόνο εγώ, αδύναμος να ψελλίσει όσα η καρδιά αισθάνεται και υπαγορεύει στη σκέψη και το λόγο. Αυτήν την αδυναμία λοιπόν, που γίνεται δύναμη, ήλθαμε απόψε να καταστρώσομε όλοι εμείς εδώ σε ένα ιερό κώδικα, βουτώντας τις πένες μας στων καρδιακών μας χώρων τα μελανοδοχεία, για να το προσφέρομε στον Γέροντά μας, ελάχιστο αντιδώρημα φιλοπάτορος ευγνώμονος διαθέσεως.

Θα ήθελα ξεκινώντας, να απευθυνθώ στον τιμώμενο, για να του πω ευθύς εξαρχής: Σεβασμιώτατε, γνωρίζω καλά πως απόψε υποφέρετε. Πως όλα αυτά που λέγω και που θα πω στην συνέχεια, στ’ αυ­τιά Σας ηχούν ανυπόφορα. Πως θα προτιμούσατε λόγω του ταπεινού χαρακτήρος σας να μην τα ακούγατε. Είναι αλήθεια ότι δεν τα χρειάζεσθε. Τα χρειαζόμαστε όμως εμείς. Τα χρειάζεται η τοπική Εκκλησία μας. Και παρακαλώ να τα δεχθείτε με τον ίδιο τρόπο που, πριν λίγες ημέρες, ένας άλλος πολιός γέροντας προσφιλής σας Επίσκοπος, αντιμετώπισε ανάλογη εκδήλωση προς τιμήν του, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Μια εκδήλωση σαν την αποψινή μπορεί να ερμηνευθεί σαν περιαυτολογία ή σαν μαρτυρία. Η ιδιότητά μου και η ηλικία μου δεν επιτρέπουν την περιαυτολογία. Ο Χριστός παράγγελνε στους Μαθητές Του και μαζί μ’ αυ­τούς σε όλους εκείνους που θα Τον ακολουθούσαν στους αιώνες, να μη ζητούν αμοιβές και επαίνους για αυτό που κάνουν και λένε. Γι’ αυ­τό σας είπα ότι είχα και έχω ακόμη δισταγμούς γι’ αυ­τήν την εκδήλωση. Την αποδέχομαι όμως σαν Μαρτυρία, με την έννοια που τη δέχτηκαν πάντα οι άνθρωποι της πίστης και της Εκκλησίας, για να μεταδώσουν στους άλλους όχι τα λόγια και τα έργα των, αλλά τα λόγια και τα έργα που ο Θεός μεταφέρει στον κόσμο μέσα από την καρδιά και τη ζωή των».

Μια μαρτυρία της Εκκλησίας είναι αυτό που γίνεται και απόψε.

Μητροπολίτης Αμβρόσιος: Ένας Δάσκαλος που διδάσκει πώς να βλέπεις στα μάτια του συνανθρώπου την εικόνα του Θεού χωρίς διακρίσεις και αποκλεισμούς. Και έτσι τελικά μετά από αυτό το μάθημα ζωής να ραγίζεις ή ακόμη καλύτερα να θρυμματίζεις, να κονιορτοποιείς τη σκληροκαρδία σου.

Ένας αεικίνητος άνθρωπος που χάνεται ανάμεσά μας κι αυτό τον αναδεικνύει περίβλεπτο, ένας Ιεράρχης που αυτομειώνεται συνεχώς κι όμως προσθέτει, που λιγοστεύει και ταυτόχρονα αυξάνεται ο ίδιος πνευματικά, εμπνέοντας σεβασμό στα πνευματικά του παιδιά.

Ανεπιτήδευτος, οτρηρός, αληθής Ιεράρχης με ευαγγελική πολιτεία. «Τύπος των πιστών εν πάσι» (πρβλ. Τιμ. Α΄, δ 12) και ταυτόχρονα άνθρωπος της διπλανής πόρτας για όλους, αδιάκριτα και ανυπόκριτα.

Όσο τον παρατηρείς ανακαλύπτεις πως κουβαλά εκείνην την αιώνια κληρονομιά της ιστορικής και θεοσώστου αυτής επαρχίας με τις ιστορικές μαρτυρικές εναλλαγές της.

Όσο τον πλησιάζεις, όσο τον ακούς, όσο τον βλέπεις, κατανοείς πως κατέστη ένας αχθοφόρος παρακαταθήκης βαριάς, πολιτισμού μοναδικού, παράδοσης αγιασμένης στο διάβα των αιώνων.

Πριν 42 έτη τον υποδέχθηκε με ενθουσιασμό το ποίμνιό του, στηρίζοντας πάνω του χρυσές ελπίδες για την αναγέννηση, ανάπλαση και αναμόρφωση της τοπικής μας Εκκλησίας. Και δεν έπεσαν έξω, διότι εκπλήρωσε ακούραστα τα οράματα και τα όνειρα των πιστών ψυχών δίνοντάς τους μέχρι σήμερα ό,τι μεγαλύτερο και ωραιότερο και τελειότερο υπάρχει σε τούτη και στην άλλη ζωή, τον Χριστό μας.

Και ποιος λοιπόν θα μπορούσε να αντείπει στο ότι ολόκληρη η αρχιερατική του ζωή δεν ήταν μια διαρκής, ακατάπαυστος, νυχθήμερη διακονία; Το έργο του αποτελεί προ­σφο­ρά προς τον Δι­δά­σκα­λο, Λυ­τρω­τή και Σω­τή­ρα μας Χρι­στό, με α­να­γω­γή στον ου­ρά­νι­ο Πα­τέ­ρα, ό­πως ο ί­δι­ος ο Κύ­ρι­ος δι­δά­σκει: «Ε­άν τις ε­μοί δι­α­κο­νεί, τι­μή­σει αυ­τόν ο Πα­τήρ» (Ι­ω. 12,26). Η πο­ρεί­α του στην Εκκλησία ήταν και είναι μί­α συ­νε­χής προ­σπά­θει­α, έ­νας α­κά­μα­τος τρό­πος ζω­ής, έ­νας σκλη­ρός α­γώ­νας, μι­α ευ­ρη­μα­τι­κή α­να­ζή­τη­ση λύ­σε­ως στα προ­βλή­μα­τα, μι­α α­δι­ά­κο­πη σύ­γκρου­ση με συμ­φέ­ρο­ντα και πα­λαι­ές πι­κρί­ες, μία ε­πί­θε­ση στα μέ­τω­πα της α­θε­ΐ­ας, του υ­λι­σμού και κά­ποι­ων μο­ντέρ­νων ι­δε­ών, υ­πήρ­ξε ε­νί­ο­τε πά­λη πνευ­μα­τι­κή με την ύ­βρη και τη συ­κο­φα­ντί­α. Και μέ­σα σ’ αυ­τή την α­τμό­σφαι­ρα των α­γώ­νων και της α­γω­νί­ας, στάθηκε όρ­θι­ος, ι­σχυ­ρός, νη­φά­λι­ος, προ­ση­νής και φι­λι­κός «πά­ντα ι­σχύ­ων εν τω εν­δυ­να­μού­ντι Χρι­στώ» (Φι­λιπ. 4,13). 

Μέσα από τη ζωή και το λόγο του, γραπτό ή προφορικό, διαβλέπει κανείς το ανήσυχο πνεύμα, την μαχητικότητα, την τόλμη, το θάρρος να λέει τα πράγματα όπως είναι, χωρίς περιστροφές, δισταγμούς, υπολογισμούς, δουλοπρέπειες και επιτηδεύματα. Να λέει την αλήθεια, που ο Χριστός βάζει στην καρδιά του, σαν άλλος Πρόδρομος, όπως είναι, ωμή, γυμνή, και τετραχηλισμένη. Είναι κάτι για το οποίο εμείς οι συνεργάτες του, πολλές φορές εκ της φυσικής μας αδυναμίας διαφωνούσαμε, Εκείνος όμως σταθερά εμμένοντας έλεγε με περισσή παρρησία «αυτός είμαι και δεν αλλάζω, ό,τι κι αν μου κοστίσει».

Υπέρμαχος της Ορθοδόξου πίστεως, δεν δίστασε ως άλλος Ιωάννης Χρυσόστομος, ορθοτομών τον ευαγγελικό λόγο της αληθείας να αντιταχθεί και να στηλιτεύσει με θάρρος και τόλμη τους κρατούντες πολιτειακούς παράγοντες και όλους εκείνους που προσπάθησαν με μανία και μίσος να καταργήσουν το άρθρο 3 του Συντάγματος, που αναγνωρίζει την Ορθόδοξο Εκκλησία ως επίσημη Θρησκεία του Κράτους, και να μεταμορφώσουν την πατρίδα μας σε ουδετερόθρησκο κράτος.

Ενάντια σε εκείνους που θέλησαν να αφαιρέσουν το θρήσκευμα από τις ταυτότητες, να καταργήσουν την κυριακάτικη αργία, να μετατρέψουν το μάθημα των θρησκευτικών σε μάθημα θρησκειολογίας, σε εκείνους που επιθυμούσαν διακαώς να καταργήσουν τον εκκλησιασμό των μαθητών και να μετατρέψουν την σχολική εορτή των τριών Ιεραρχών σε μια απλή αργία, χωρίς καμιά αναφορά στην βαθύτερη σημασία της εορτής.

Δεκάδες τα άρθρα και οι λόγοι του για την προσπάθεια από εξωγενείς και ενίοτε εσωτερικούς παράγοντες αλλοιώσεως της γλώσσας, της θρησκείας, των παραδοσιακών ηθών και εθίμων της πατρίδας μας διά της ανεξέλεγκτης εισροής αλλοθρήσκων και αλλοεθνών μεταναστών που όπως έγραφε «κατεβάζουν και ποδοπατούν τα εθνικά και θρησκευτικά σύμβολα της Ορθοδοξίας μας και παρά ταύτα παραμένουν ατιμώρητοι. Αντιθέτως οι χριστιανοί που ύψωσαν τον Τίμιο Σταυρό στη Λέσβο συνελήφθησαν και οδηγήθηκαν στα κρατητήρια».

Συνεχώς εκφράζει στα κείμενά του τον κίνδυνο ισλαμοποιήσεως της χώρας διά της εισόδου μεγάλου αριθμού Μουσουλμάνων, της ανεγέρσεως τζαμιού στο Βοτανικό, της ένταξης στο δημόσιο ταμείο της χώρας ικανού αριθμού Μουφτήδων, την ώρα που οι ορθόδοξοι κληρικοί απωθούνται από το κρατικό ταμείο του Δημοσίου. Για το λόγο αυτό επισημαίνει «η ευθύνη για την παραμόρφωση της ενδόξου Πατρίδος μας από κοιτίδα του Χριστιανισμού σε μια ουδετερόθρησκη χώρα ισλαμικής αποχρώσεως και ανυποληψίας βαρύνει όλους μας, κράτος και Εκκλησία». Και διακηρύττει με όλη τη δύναμη της ψυχής του ότι «η Ορθόδοξος Εκκλησία της Ελλάδος τελεί πλέον υπό διωγμόν. Ο Χριστός μας διώκεται. Με βήμα σημειωτόν η Ορθόδοξος Χριστιανική Ελλάδα μας απομακρύνεται από την αγκαλιά του Σωτήρος Χριστού. Ο ιερός εφημεριακός κλήρος οδηγείται στο απόσπασμα. Οι υπέρμαχοι της αρετής, της αγιότητος και της Ελευθερίας ρίχνονται στον Καιάδα».

Παράλληλα, στάθηκε δίπλα, αλληλέγγυος και συναντιλήπτωρ στο δίκαιο των εργαζομένων, των αγροτών, των εμπόρων, των αγανακτισμένων, των απλών ανθρώπων του καθημερινού κόπου και μόχθου.

Από την καυστική του γραφίδα δεν ξέφυγε τίποτε από όσα ήταν ενάντια στην χριστιανική ηθική: πολιτικός γάμος, νομιμοποίηση της μοιχείας και των αμβλώσεων, νομιμοποίηση της συμβιώσεως των ομοφυλοφίλων και της δυνατότητας υιοθεσίας τέκνων από τα ομοφυλόφιλα ζευγάρια, ενώ πολλές φορές στηλίτευσε τις ξενόφερτες για τα ελληνικά ήθη τις λεγόμενες «παρελάσεις υπερηφάνειας». Η σθεναρή αντίστασή του ιδιαιτέρως διά τις τελευταίες περιπτώσεις τον οδήγησε κατηγορούμενο στην αίθουσα των δικαστηρίων. Κι ενώ οι αντίδικοί του στο εφετείο πανηγύριζαν ισχυριζόμενοι ότι «μεγάλη τομή η καταδίκη Αμβροσίου», εκείνος ατάραχος δήλωνε: «Η σημερινή είναι η πιο ιστορική μέρα της ζωής μου. Διά την αγάπη του Χριστού διώκομαι. Έζησα την πιο ευτυχισμένη, την πιο δοξασμένη ημέρα της ζωής μου. Δοξάζω το όνομα του Κυρίου μας».

Εκτός όμως από υπέρμαχος της πίστεως υπήρξε και είναι θεματοφύλακας και υπερασπιστής της ενδόξου ιστορίας, των αιματηρών αγώνων, των θυσιών των ιδανικών και των αξιών, των βωμών και των εστιών του Έθνους μας. Δεν δίστασε να απαντήσει με ευστροφία και γενναιότητα σε εκείνους που ηθελημένα προσπάθησαν να αλλοιώσουν την εθνική μας ιστορία, παρουσιάζοντας την Ελληνική Επανάσταση ως ταξική, απομειώνοντας την ιστορική και εθνική της σημασία, σε εκείνους που παρουσίασαν την σφαγή των Ελλήνων στη Μικρά Ασία ως συνωστισμό ή που αμφισβήτησαν την έναρξη της εθνικής μας παλιγγενεσίας από την Αγία Λαύρα των Καλαβρύτων. Στους τελευταίους απάντησε με το κείμενο της Διακηρύξεως του Αγώνα από τον Παλαιών Πατρών Γερμανό, το οποίο ανακάλυψε δημοσιευμένο τον Ιούλιο του ’21 σε γαλλική εφημερίδα, το οποίο εξέδωσε και γνωστοποίησε ευρέως. Παράλληλα στήριξε με όλες του τις δυνάμεις την προσπάθεια των δημοτικών και πολιτιστικών αρχών του τόπου για την καθιέρωση της επετείου της Μυστικής Συνελεύσεως της Βοστίτσας.

Πλαισιωμένος από τους ιερείς της Επαρχίας του έλαβε προσωπικώς μέρος στα συλλαλητήρια διαμαρτυρίας που έλαβαν χώρα τόσο στο Αίγιο με δική του πρωτοβουλία, όσο και στη Αθήνα για την συμφωνία Ελλάδας Σκοπίων για το Μακεδονικό. Γράφει για το θέμα αυτό: «Στην ταλαίπωρη πατρίδα μας τώρα πια ζούμε χρόνια δύσκολα. Ο Εχθρός είναι εσωτερικός... Ό,τι υπάρχει όρθιο το γκρεμίζουν... Τώρα πωλούν και τη Μακεδονία μας. Σε λίγο η Μακεδονία δεν θα είναι και δεν θα ονομάζεται ελληνική».

Ενώπιον αυτής της δυσχερούς καταστάσεως και των πολλαπλών προβλημάτων και δυσκολιών της Εκκλησίας και του Έθνους προσπάθησε σε κάθε του λόγο αγωνιωδώς και ενσυνειδήτως ως άλλος παλαιών Πατρών Γερμανός, να αφυπνίσει όχι μόνον πολιτικούς και εκκλησιαστικούς ταγούς, αλλά και τον ίδιο τον λαό επιλέγων: «Η ανοχή των πολιτών προς την διαφθορά και η παντελής αδιαφορία για το τι μέλλει γενέσθαι, τους καθιστά αυτοδικαίως άμεσους συνεργούς προς το διαπραχθέν έγκλημα εις βάρος της καθημαγμένης πατρίδος μας».

Γι’ αυτό με στεντορία την φωνή καλούσε τους πάντες, πέρυσι, τέτοια ημέρα, Κυριακή της Ορθοδοξίας, σε γενικό ξεσηκωμό: «Αφήστε τους πανηγυρισμούς για τον θρίαμβο της Ορθοδοξίας! Ταπεινά φρονώ ότι ΕΜΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ, καθώς δηλ. η Ορθοδοξία μας και πάλιν βάλλεται, ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΠΑΝΗΓΥΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΘΡΙΑΜΒΟ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ! Αντιθέτως, πρέπει να αγωνισθούμε για να επιτύχουμε ένα ΝΕΟ ΘΡΙΑΜΒΟ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ. Δηλ. είναι ανάγκη, μεγάλη ανάγκη, να αγωνισθούμε, ώστε ΜΕ ΚΑΘΕ ΝΟΜΙΜΟ ΜΕΣΟ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟ να κατατροπωθούν και πάλι οι πολέμιοι του Χριστού, οι διώκτες της αγίας και αμωμήτου Πίστεώς μας, οι διώκτες της Εκκλησίας της Ελλάδος! Ας αφήσουμε πια τον καναπέ της ραστώνης! Είναι καιρός για αγώνες! Να κατέβουμε στο πεζοδρόμιο! Να πάρουμε τα Λάβαρα ης Ορθοδοξίας μας! Ακόμη κι αν μας καταδικάζουν σε φυλάκιση! Εμείς δεν θα προδώσουμε την Ορθοδοξία μας, «του Χριστού την πίστη την αγία και της Πατρίδος την Ελευθερία!» Και καλώντας το ποίμνιό του σε εγρήγορση αναφωνεί: «Ήλθεν η ώρα για τα παλαίσματα και τον αγώνα μας  υπέρ της Ορθοδοξίας! 'Ηλθεν η ώρα να αγωνισθούμε και πάλι «υπέρ Βωμών και Εστιών»! 

Πρώτος μάλιστα, δίδοντας το παράδειγμα την ίδια ημέρα, κατέβηκε στους δρόμους και τις πλατείες, στα σπίτια, στα καταστήματα και τα καφενεία του Αιγίου, πλαισιωμένος από ιερείς, ως απλός μοναχός της Ορθοδοξίας για να μοιράσει φυλλάδια και να διαφωτίσει το λαό του Αιγίου.

Προσφάτως, πριν λίγες μέρες, απηύθηνε ανοικτή επιστολή προς τον Εξοχώτατο κ. Πρωθυπουργό με αφορμή την πρόσφατη πράξη νομοθετικού περιεχομένου που εξαιτίας του κορωνοϊού απαγόρευε την λειτουργία των θρησκευτικών χώρων. Εκφράζοντας την ορθόδοξη αυτοσυνειδησία εντόνως διαμαρτυρήθηκε: «Πώς, λοιπόν, Υμείς θα κλείσετε τους Ναούς μας; Πώς θα απαγορεύσετε την τέλεσιν της θείας λειτουργίας εν ώρα μιας μεγάλης δοκιμασίας του Λαού μας; Ο Χριστός μας αποτελεί το καταφύγιον όλων των πονεμένων, των ασθενούντων, των απελπισμένων αδελφών μας! Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΕΙ, ΔΕΝ ΑΡΡΩΣΤΑΙΝΕΙ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟΝ! Είναι ο Οίκος του Κυρίου, η κατοικία του Θεού του Υψίστου! Και συγχρόνως το καταφύγιον της σωτηρίας διά τον άνθρωπον!».

Αυτήν την βαριά παρακαταθήκη πίστεως, αγωνιστικότητας και μαχητικότητας παρέδωσε στο πνευματικό του ανάστημα, τον σημερινό Ποιμενάρχη μας Σεβασμιώτατο κ. Ιερώνυμο, ο οποίος μετά την επάξια εκλογή του απαρχής ακολουθεί και πορεύεται και οδηγεί με ασφάλεια το σκάφος της τοπικής μας Εκκλησίας, αγωνιζόμενος νυχθημερόν, στη βασιλεία του Θεού, μέσα στις δύσκολες μέρες που διανύουμε.

Σεβασμιώτατε Γέροντα,

Σας ευχαριστούμε με ευγνωμοσύνη που υπάρχετε, που αγωνιάτε, που αγωνίζεστε, που αντιστέκεστε, που μας επιστηρίζετε, που μας διδάσκετε, που μας συγχωρείτε, που μας χαρίζετε αφειδώλευτα από τη σοφία και τη σύνεσή Σας, που προσεύχεσθε για μας. Σας ευχαριστούμε για όλα όσα προσφέρατε για τους κληρικούς μας, για τις μοναχικές μας αδελφότητες, για εμάς, για τα παιδιά, για τους νέους, για τις οικογένειες, για όλους, για την Αιγιάλεια και τα Καλάβρυτα, για την Ελλάδα, για τον κόσμο ολόκληρο. Σας ευχαριστούμε που εύχεσθε για την κατά Θεόν προκοπή μας, που ζητάτε να κρατήσουμε Όσια και Ιερά για να κρατηθούμε. Σας ευχαριστούμε που δακρύζετε και που χαμογελάτε. Σας ευχαριστούμε που δεν αναπαύεσθε λεπτό για να μας αναπαύετε πνευματικά συνεχώς. Σας ευχαριστούμε που κάνατε το παν για να μας μάθετε πως μπορεί να ξαναβρεί η ανθρωπότητα την ανθρωπιά της.

Έχετε την τιμή και το βαθύτατο σεβασμό μας, προπάντων όμως την αγάπη μας, Σεβασμιώτατε Γέροντα Μητροπολίτα πρώην Καλαβρύτων και Αιγιαλείας κ. Αμβρόσιε, πολύτιμε, πολυτίμητε και πολυφίλητε Γέροντά μας.

Top